English version

 
 

جستجو

خدمات مهندسي - امور محيط زيست

مقدمه
توسعه همراه با اثرات مثبت خود همواره داراي تاثيرات منفي مستقيم و غيرمستقيم بالقوه‌اي بر محيط زيست است و چنانچه از پيش براي اثرات منفي چاره انديشي نشود،‌ نتايج و عواقب بسيار تاسف باري در پي خواهد داشت. بدين لحاظ و با توجه روزافزون به اهميت بهبود كيفيت محيط زيست و حفظ منابع طبيعي كه منجر به ارتقاء سطح سلامت و كيفيت زندگي انسان مي‌گردد، برنامه ريزي‌هاي توسعه در بسياري از كشورهاي جهان بر اصول توسعه پايدار و حفظ محيط زيست استوار گرديده است. از اينرو، ضرورت بحث ارزيابي اثرات زيست محيطي پروژه‌هاي توسعه در اواخر دهه 1960 در دنيا مطرح گرديد و اثرات غيرقابل انكار پروژه‌ها بر سطح رفاه، سلامت جامعه و محيط زيست زندگي انسان و ساير موجودات زنده مورد بررسي قرار گرفت. امروزه مطالعات ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌ها به عنوان ضروري‌ترين بخش مطالعات، ابزار بسيار مهمي جهت تصميم گيري مسئولين تلقي مي‌گردد.
در ايران نيز از سال 1370 اثرات زيست محيطي پروژه‌ها با حساسيت مواجه شد و قدم‌هاي اساسي در اين راه با تعيين الزامات قانوني و قرار انجام ارزيابي اثرات زيست محيطي برداشته شد. به نحوي كه هم اكنون اجراي بسياري از طرح‌هاي توسعه در گرو انجام مطالعات اثرات زيست محيطي آن طرح مي‌باشد.

پيشينه فعاليت
سابقه فعاليت امور محيط زيست در مهندسين مشاور يكم بسيار طولاني تر از زمان شروع حساسيت‌ها در كشور مي‌باشد،‌ اين امور از حدود سال 1362 رسماً‌ به عنوان پشتيباني كننده و مكمل طرح‌ها و پروژه‌ها فعاليت خود را آغاز نمود، بطوريكه انجام مطالعاتي نظير :
ارائه برنامه مديريت منابع طبيعي در حوضه هاي سهند و اشترانكوه در سال هاي 64-1363
مطالعات شناسايي محيط زيست حوضه آبخيز كارون شمالي در سال‌هاي 67-1365
مطالعات طرح جامع احياء تالاب انزلي در سال هاي 68-1366
مطالعات ارزيابي اثرات زيست‌محيطي سدهاي صوفي‌شيخ و عرب سورنك و شبكه آبياري و زهكشي پايين دست آن در استان گلستان در سال‌هاي 70-1369
مطالعات ارزيابي اثرات زيست محيطي سد رئيس علي دلواري در استان بوشهر در اوائل دهه 1370
از جمله مطالعاتي بودند كه در سالهاي قبل از وجود الزامات قانوني ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌ها، بطور ويژه مسائل و اثرات زيست محيطي طرح‌هاي توسعه را مورد توجه قرار داده بودند.
امور محيط زيست مهندسين مشاور يكم از نيمه اول دهه 1370 با توجه به وضع قوانين و مقررات جديد زيست محيطي و تاكيد بر اهميت و ضرورت انجام ارزيابي اثرات توسعه بر محيط زيست پروژه‌ها در كشور، ‌به عنوان يك امور مستقل و در تعامل با ساير امورهاي شركت فعاليت خود را آغاز نمود، هم اكنون نيز با اخذ بالاترين پايه صلاحيت در زمينه ارائه خدمات تخصصي محيط زيست از سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، ‌عرصه فعاليت خود را گسترش داده و با اخذ صلاحيت پايه‌هاي 2 و 3 در اين زمينه،‌ همگام با پيشرفت و گسترش ساير امور‌هاي تخصصي مهندسين مشاور يكم، در جهت توسعه و ارتقاء سطح كيفي خدمات تلاش نموده است


ساختار خدماتي
خدمات تخصصي امور محيط زيست در 6 بخش عمده به شرح زير انجام مي شود:
بخش محيط زيست فيزيكي
بخش اجتماعي – اقتصادي و فرهنگي
بخش قوانين و مقررات محيط زيست
بخش محيط زيست طبيعي
بخش آلودگيها
واحد پشتيباني مطالعات GIS و سنجش از دور (RS)

زمينه هاي عمده خدمات
با عنايت به وجود بخش هاي متعدد مطالعاتي، وجود كارشناسان خبره و تيم‌هاي مطالعاتي توانمند و قوي، ‌امكان به خدمت گرفتن نيروهاي متخصص داخلي و همكاري با مهندسان مشاور مناسب و كارآمد بين‌المللي، امور محيط زيست توانايي خود را در زمينه‌هاي متعدد آزموده است و پتانسيل لازم جهت انجام كليه خدمات زيست محيطي طرح‌ها و زمينه هاي مرتبط به شرح ذيل را دارا مي‌باشد :‌

ارزيابي اثرات زيست محيطي سدها،‌ شبكه‌هاي آبياري و زهكشي،‌ خطوط انتقال آب،‌ نيروگاه‌هاي آبي
ارزيابي اثرات زيست محيطي احداث شبكه جمع‌آ‌وري و تصفيه خانه فاضلاب‌هاي شهري،‌ استفاده مجدد از پساب‌هاي شهري
ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌هاي توسعه صنعتي (صنايع،‌ معادن،‌ كشتارگاه‌ها و شهرك‌هاي صنعتي)
ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌هاي زيربنايي (نيروگاه‌هاي حرارتي،‌ گازي و هسته‌اي،‌ بزرگراه‌ها،‌ راه‌آهن، فرودگاه‌ها و بنادر و ...)
ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌هاي نفت و گاز (پالايشگاه‌ها، ‌صنايع پتروشيمي، خطوط انتقال،‌ اكتشاف و توسعه ميادين نفت و گاز و ...)
تهيه و تدوين برنامه‌هاي مديريت زيست محيطي
تهيه و تدوين فهرست خدمات،‌ ضوابط،‌ دستورالعمل‌ها و استاندارد‌هاي زيست محيطي
ارزيابي زيست محيطي استراتژيك
ارزيابي مخاطرات زيست محيطي
ارزيابي تخريب منابع طبيعي
ارزيابي زيست محيطي مكان‌هاي اجراي پروژه‌ها
مطالعات انتخاب محل دفع زباله‌هاي جامد شهري/ خطرناك و مديريت زيست محيطي پسماند‌ها
مطالعات آلودگي‌هاي صوتي و هوا و برنامه‌هاي كنترل و پيشگيري آلودگي‌ها
مطالعات توجيهي و تفصيلي طرح‌هاي مديريت پارك‌هاي ملي،‌ مناطق تحت حفاظت،‌ اكوسيستم‌هاي آبي و خشكي شاخص و مناطق بحراني زيست محيطي
مطالعات ارزيابي اثرات اقتصادي - اجتماعي كليه طرح‌ها
انجام مطالعات پايه زيست محيطي (خشكي - دريايي) و آبهاي داخلي
برنامه ريزي و مطالعات جامع توجيهي و تفصيلي تفرج و اكوتوريسم
مطالعات ارزيابي اقتصادي و ارزش‌هاي منابع طبيعي،‌ مواهب طبيعي و مناظر ويژه
انجام مطالعات آبزيان،‌ پرورش ماهي و ارزيابي اثرات زيست محيطي آنها
انجام مطالعات و برنامه احياء زيستگاه‌ها و تالاب‌ها
مطالعات مميزي زيست محيطي و تطبيقي
تهيه پروتكل‌ها و مديريت پروژه‌هاي HSE
مدلسازي و كاربردGIS در مطالعات محيط زيست

 

 

سوابق و مطالعات انجام شده
فهرست مطالعات و پروژه‌هاي زيست‌محيطي انجام شده در طي سنوات گذشته در جدول پيوست مورد اشاره قرار گرفته است. در اين جدول با توجه به درصد پيشرفت مطالعات مي‌توان خدمات مهندسي خاتمه يافته و يا در دست انجام را تشخيص داد. همچنين جهت آشنايي بيشتر با مشخصه‌هاي تعدادي از پروژه‌هاي انجام شده در امور محيط زيست مهندسين مشاور يكم، شرح توصيفي برخي از مطالعات در ذيل ارائه شده است.

 

" گزيده طرح هاي  مطالعه شده "

رديف

عنوان پروژه

نام كارفرما

محل - استان

سال خاتمه

1

مطالعات اكولوژيك طرح جامع مرتعداري اشترانكوه

سازمان جنگل، مرتع و آبخيزداري كشور

لرستان

1367

2

مطالعات اكولوژيك طرح جامع مرتعداري سهند 

سازمان جنگل، مرتع و آبخيزداري كشور

آذربايجان شرقي

1367

3

مطالعات مرحله اول طرح جامع احياء تالاب انزلي

وزارت جهاد سازندگي

گيلان

1368

4

مطالعات اجمالي توسعه پرورش آبزيان در هور بامدژ و هور شادگان

شركت سهامي شيلات ايران

خوزستان

1368

5

مطالعات شناسايي ذخاير آبزيان خليج گرگان

شركت سهامي شيلات ايران

مازندران

1368

6

ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح توسعه نيشكر خوزستان

شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي

خوزستان

1369

7

بررسي پتانسيل پرورش ماهي كيلكا و مجتمع فرآورده‌هاي كيلكاي درياي خزر

شركت سهامي شيلات ايران

مازندران

1367

8

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني رئيسعلي دلواري

شركت سهامي آب منطقه‌اي فارس

بوشهر

1372

9

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني و شبكه آبياري گركز

شركت سهامي آب منطقه‌اي مازندران

گلستان

1372

10

مطالعات زيست محيطي طرح جامع احياء و توسعه كشاورزي و منابع طبيعي حوضه آبخيز كارون شمالي

موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

چهاارمحال و بختياري

1367

11

مطالعات زيست محيطي طرح جامع احياء و توسعه كشاورزي و منابع طبيعي حوضه‌آبخيز زاينده رودن

موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

اصفهان

1376

12

مطالعات زيست محيطي طرح جامع احياء و توسعه كشاورزي و منابع طبيعي حوضه‌هاي آبخيز رودخانه هاي كر و سيوند، شاپور و‌دالكي، اردستان، مند و ساحلي خليج فارس

موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

فارس، بوشهر، هرمزگان، اصفهان، چهاارمحال و بختياري

1377

13

مطالعات زيست محيطي طرح جامع احياء و توسعه كشاورزي و منابع طبيعي حوضه هاي آبخيز كوير سياه كوه، ريگ زرين، خور و بيابانك

موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

يزد

1378

14

مطالعات زيست محيطي طرح جامع احياء و توسعه كشاورزي و منابع طبيعي حوضه هاي آبخيز رودخانه كل و جزاير خليج فارس

موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

هرمزگان

1378

15

بهنگام سازي مطالعات حوضه آبخيز كارون شمالي

موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

چهاارمحال و بختياري

1377

16

 ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني  و شبكه آبياري و زهكشي قره‌سو- زرينگل 

شركت سهامي آب منطقه‌اي مازندران و گلستان

گلستان

1379

17

مطالعات زيست محيطي سدهاي چسب و سنقر

شركت سهامي آب منطقه‌اي زنجان

زنجان

1379

18

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد و شبكه آبياري و زهكشي گرمرود

شركت سهامي آب منطقه‌اي مازندران و گلستان

مازندران

1380

19

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني كينه ورس

شركت سهامي آب منطقه‌اي تهران

زنجان

1381

20

مديريت زيست محيطي درياچه اروميه با همكاري فائو و استفاده از تسهيلات بانك جهاني

دفتر هماهنگي پروژه هاي مشترك بانك جهاني و وزارت جهاد كشاورزي

آذربايجان غربي

1381

21

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد و شبكه آبياري و زهكشي جگين

شركت سهامي آب منطقه‌اي هرمزگان

هرمزگان

1381

22

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني شهر بيجار

شركت سهامي آب منطقه‌اي گيلان

گيلان

1382

23

ارزيابي اثرات زيست محيطي و مطالعات مرحله اول طرح بهسازي شبكه هاي آبياري حمص و حما

شركت صانير/ وزارت آبياري سوريه

كشور سوريه

1381

24

تهيه برنامه مديريت زيست محيطي (EMP) طرح فاضلاب تهران باهمكاري شركت ERM انگلستان و استفاده از تسهيلات بانك جهاني

شركت آب و فاضلاب تهران/ بانك جهاني

تهران

1384

25

طرح جامع مديريت پارك ملي لار و منطقه حفاظت شده ورجين

سازمان حفاظت محيط زيست

تهران

1383

26

ارزيابي اثرات زيست محيطي، اجتماعي-اقتصادي و بهداشتي طرح GtL عسلويه با مشاركت شركت هلندي/ انگليسي ERM و كنترل فني و تاييد شركت Shell  انگلستان

شركت پتروشيمي پرديس و

 شركت Shell

بوشهر

1383

27

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني نهب (خررود)، با استفاده از تسهيلات بانك جهاني

وزارت كشور/ بانك جهاني

قزوين

1384

28

ارزيابي اثرات زيست‌محيطي شبكه آبياري و زهكشي آيدوغموش

شركت سهامي آب منطقه‌اي آذربايجان‌شرقي و اردبيل

آذربايجان شرقي

1383

29

تعيين پتانسيل‌هاي بحران و بهينه‌سازي تصفيه فاضلاب صنايع مستقر در حاشيه رودخانه كارون

وزارت صنايع و معادن

خوزستان

1383

30

ارزيابي اثرات زيست‌محيطي شبكه آبياري و زهكشي دشت تبريز

شركت سهامي آب منطقه‌اي آذربايجان‌شرقي و اردبيل

آذربايجان شرقي

1384

31

مطالعات مرحله اول استفاده از پساب تصفيه‌خانه فاضلاب شهر تبريز در كشاورزي

شركت سهامي آب منطقه‌اي آذربايجان‌شرقي و اردبيل

آذربايجان شرقي

1384

32

ارزيابي اثرات زيست محيطي سد مخزني بالاخانلو (حاجي عرب)، )، با استفاده از تسهيلات بانك جهاني

وزارت كشور/ بانك جهاني

قزوين

1384

33

مطالعات پايه بيولوژي دريايي خط انتقال لوله هاي گاز از ميدان گازي به فازهاي 9 و 10 پارس جنوبي با همكاري شركت Fichtner آلمان

شركت نفت و گاز پارس و دويچ بانك آلمان

بوشهر

1385

34

مطالعات‌ارزيابي اثرات‌ اجتماعي- اقتصادي‌ فازهاي  9 و10 منطقه اقتصادي پارس جنوبي (عسلويه)، با همكاري شركت ERM  انگلستان

شركت نفت و گاز پارس و دويچ بانك آلمان

بوشهر

1385

35

 مطالعات ارزيابي اثرات زيست‌محيطي شبكه آبياري و زهكشي دشت دامغان 

شركت سهامي آب منطقه‌اي سمنان

سمنان

1386

 

"  گزيده طرح هاي در حال مطالعه "

رديف

عنوان پروژه

نام كارفرما

محل - استان

سال شروع

1

مطالعات ارزيابي اثرات زيست‌محيطي، شبكه آبياري و زهكشي دشت هراز

 شركت سهامي آب منطقه‌اي مازندران

مازندران

1385

2

مطالعات ارزيابي اثرات زيست‌محيطي سد و شبكه آبياري و زهكشي پيغام‌چای كليبر

شركت سهامي آب منطقه‌اي آذربايجان‌شرقي و اردبيل

آذربايجان شرقي

1385

3

مطالعات زيست‌محيطي، منابع و مصارف حوضه غرب جازموريان با رويكردي سيستمي و جامع نگر

شركت سهامي آب منطقه‌اي كرمان

كرمان

1384

4

مطالعات پيشگيري، كنترل و كاهش آلودگي رودخانه سفيدرود